چه کسی شهر موعود را می‌سازد؟ و چرا؟ | 38. آرمان شهر ,

چه کسی شهر موعود را می‌سازد؟ و چرا؟

چه کسی شهر موعود را می‌سازد؟ و چرا؟

مهدی اختر محقّقی

موعود در ادیان

اشتیاق و علاقه به ظهور منجی، هزاران سال است که انسان درمانده و طالب عدالت را در انتظار گذاشته؛ امّا این انتظار، در ادیان مختلف، به اَشکال گوناگون، مطرح شده است و در نهایت، تمامی آنها آمدن فردی را مژده می‌دهند که جهان را در راه رسیدن به مدینه موعود، رهبری می‌کند و تلاش او، سرانجام به تحقّق شهر (یا جهانِ) آرمانی ادیان می‌انجامد.

در ایین هندوها، منجی را یکی از مظاهر «ویشنو» می‌دانند: «این مظهر ویشنو، در انقضاى کلى یا عصر آهن، سوار بر اسب سفیدى در حالى که شمشیر برهنه درخشانى به صورت ستاره دنباله‏دار در دست دارد، ظاهر مى‏شود و همه شریران را هلاک مى‏سازد و خلقت را از نو تجدید می‌کند و پاکى را رجعت ‏خواهد داد... . این مظهر دهم، در انقضاى عالم، ظهور خواهد کرد».1

در «انجیل‏» (کتاب مقدس مسیحیان) نیز چنین آمده است: «و چون فرزند انسان در جلال خود خواهد آمد، با همه ملائکه مقدّس، بر کرسى بزرگى قرار خواهد گرفت...».2

و در قرآن می‌خوانیم: «و هر اینه در زبور، پس از ذکر (تورات) نوشتیم که زمین را بندگان شایسته من ارث می‌برند».3

در «تورات‏» آمده است: «به منظور گردآوردن طوایف بشر بر یک دین حق، سلاطین دولت‌های مختلف را نابود می‌کنم. آن وقت‏، برمی‌گردانیم به قوم‌ها لبِ پاکیزه براى خواندن همه به نام خداى و عبادت کردن ایشان به یک روش».4

در «مزامیر» داوود چنین مى‏خوانیم: «... زیرا که شریران، منقطع خواهند شد؛ امّا توکّل‌کنندگان به خداوند، وارث زمین خواهند شد. هان! بعد از اندک زمانى، شریر نخواهد بود. در مکانش تأمّل خواهى کرد و نخواهد بود؛ امّا فرزانگان (صالحان)، وارث زمین خواهند شد... و میراث آنها خواهد بود تا ابد...؛ زیرا متبرّکان خداوند، وارث زمین خواهند شد؛ امّا نفرین‌شدگان وى، منقطع خواهند شد».5

در کتاب «دداتک‏» از کتب مقدس برهماییان آمده است: «دست‏ حق دراید و جانشین آخرِ ممتاطا ظهور کند و مشرق و مغرب عالم را بگیرد و همه ‏جا خلایق را هدایت کند».6

حکومت موعود ، آخرین حکومت

برای برخی، این سؤال پیش می‌اید که چرا حکومت حضرت مهدی، آخرین حکومت است؟ در بعضی از احادیث، به این نکته اشاره شده است که آخرین دولت، حکومت امام مهدی(ع) است. امام صادق(ع) در این زمینه می‌فرماید: «پیش از ظهور قائم ما، تمام گروه‌ها و طبقات مردم به حکومت می‌رسند [و به ستم، آلوده می‌شوند] تا کسی نگوید اگر ما هم به حکومت می‌رسیدیم، به عدالت رفتار می‌کردیم».7

چرا مُنجی ؟

سؤالی که گهگاه ذهن جوانان را به خود مشغول می‌سازد، این است که اگر تمام مردم دنیا در آرزوی آمدن موعود هستند، چرا خودشان حکومتی همانند حکومت موعود به وجود نمی‌آورند؟ جهان بشری از آغاز تا کنون، شاهد انقلاب‌های بی‌شماری بوده که جز تعداد معدودی از آنها، راه به جایی نبرده‌اند و غالباً دچار ظلم و خودکامگی شده‌اند، از جمله انقلاب‌های فرانسه، روسیه و چین. به عنوان نمونه، در انقلاب روسیه ـ که بر اساس ایدئولوژی مادّی شکل گرفته بود ـ، چون به دین و نیازهای مذهبی افراد توجّه نشده بود، رهبران انقلاب، پس از رسیدن به قدرت، گذشته خود را فراموش کردند، راه خودکامگان پیشین را صدها بار بدتر ادامه دادند و برای ماندن در مسند قدرت، جنایت‌های بی‌شماری مرتکب شدند؛ امّا در انقلاب مهدی(ع) ـ که بر اساس اسلام راستین شکل می‌گیرد، رابطه حاکم و شهروندان، به رابطه‌ای دوستانه و برادرانه تبدیل می‌شود و افراد جامعه، دیگر خود را افرادی ناتوان و محکوم و بی‌اراده نمی‌بینند؛ بلکه خود را عضوی مؤثّر و تأثیرگذار می‌دانند و در اصلاحات و سازندگی و پیشرفت جامعه، مشارکت می‌کنند و مهدی(ع) را یاری می‌دهند.8

خداوند در ایه 56 سوره نور، در مورد حکومت موعود و حاکمان و اداره‌کنندگان آن، چنین می‌فرماید: «خداوند، کسانی از شما را که ایمان آوردند و نیکى‏ها کردند، وعده داد که به یقین، ایشان را در زمین خلیفه می‌کند، چنان که آنان را که از پیش بودند، خلیفه ساخت و دینشان را بگستراند، آن دین که بپسندید براى آنان و هم آنان را از پس بیمى که دارند، ایمنی دهد...».

پس می‌توان چنین دریافت که انسان‌ها ـ در عین این که باید بکوشند تا حکومت آرمانی خود را پدید آورندـ هرگز نخواهند توانست قبل از ظهور منجی (رهبر معصوم)، حکومتی بدون عیب و خطا و سراسر عدل و انصاف پدید آورند؛ امّا این گفته، نباید دستاویزی شود تا مستعضعفان و ستم‌دیدگان، گامی به سوی اصلاح وضع خود و در واقع، زمینه‌چینی برای ظهور منجی، بر ندارند و در نتیجه، اجازه دهند که جبّاران و زورگویان، هر بلایی که می‌خواهند بر سر مردم بیاورند؛ بلکه ما می‌توانیم با تشکیل حکومتی که در آن عدالت دینی به اجرا در بیاید، زمینه ظهور آن حضرت را فراهم کنیم و باید مطمئن باشیم که خداوند نیز در این راه، کمکمان خواهد کرد.

ضرورت نیاز به آرمان‌شهر

آرمان‌شهر مهدى(ع)، نقطه اوج امیدها و آرزوهای انسان‌هاست. آرمان‌شهر مهدی، مکانی است که در آن، انسان‌ها به جایگاه والای انسانی خود می‌رسند، فریاد هیچ مظلومی در گلو خفه نمی‌شود و هیچ ستم‌پیشه‌ای با نگاه متکبّرانه به مظلومان نمی‌نگرد. اسلام، در سراسر زمین، گسترش می‌یابد و تعالیم آن، جهان‌شمول خواهد گشت و عدالت به معنای واقعی به اجرا در می‌اید.

در یک کلام می‌توان چنین گفت که هدف اصلی از ایجاد آرمان‌شهر، اجرای عدالت است؛ چرا که بر اساس قرآن کریم، تمامی پیامبران، برای این مبعوث شده‌اند که مردمان، به استقرار عدالت در جهان و جوامع، قیام کنند.9 و مهم‌ترین ارکان عدالت نیز وجود عوامل زیر است:

1. حاکم عادل، 2. کارگزاران عادل، 3. قوانین عادلانه، 4.حکومت عادلانه (اجرای عدالت).

بی‌شک، حاکمی عادل خواهد بود که از «عصمت» برخوردار باشد و این حاکم نیز بر اساس باورهای ما کسی جز مهدی (عج) نمی‌تواند باشد؛ زیرا عصمت، موهبتی خدادادی است و امامان معصوم(ع)، برگزیدگان خداوند برای هدایت مردم‌اند.

نکته دیگر، وجود کارگزاران عادل است. از آن جا که این کارگزاران از سوی امام معصوم(ع) انتخاب می گردند و اعمال آنها در گذشته، زیر نظر ایشان بوده است، بنا بر این، بدون شک، افراد شایسته‌ای خواهند بود.

پس از دو مورد بالا، در یک آرمان‌شهر، به قوانین عادلانه نیازمند است که این قوانین همان قوانین اسلام (اخلاق و احکام اسلامی) که بر پایه عدالت شکل گرفته‌اند.

در پایان، به حکومت عادلانه ـ‌که یکی از اهداف مهم تشکیل آرمان‌شهر است‌ـ می رسیم. زمانی که پایه‌های تشکیل آرمان‌شهر، بر اساس حاکم عادل، کارگزاران عادل و قوانین عادلانه باشد، زمینه حکومتگری عادلانه نیز به وجود می‌اید.

پس یکی از پایه‌های اصلی نیاز به آرمان‌شهر انبیا و ارسال کتاب‌های آسمانی از سوی خداوند است. آرمان‌شهر، مکانی است که در آن، یک انسان بتواند به نیازهای واقعی خود (اعم از مادّی و معنوی) برسد و موقعیت مکانی و دامنه جغرافیایی آن، اهمیتی ندارد.

پی‌نوشت‌ها  :

 

1. اوپانیشاد، ص‏737

2. انجیل متى، فصل 25

3. سوره انبیاء ایه‏105

4. تورات، کتاب صفیاى نبى، فصل‏31

5. عهد عتیق، کتاب مزامیر، مزمور37

6. روزنامه همشهرى، 16 دى 1374

7. الغیبة، طوسی، ص472، ح 493

8. عصر زندگی، محمّد حکیمی، ص33

9. ر.ک: سوره حدید، ایه24

سال هفتم ، شماره پنجم ، صفحه 84 ، ویژه آرمان شهر


ارسال شده توسط: والـه
نوشته های پیشین


صفحات: 1 2 3 4 5
ساخت وبلاگ در میهن بلاگ

شبکه اجتماعی فارسی کلوب | اخبار کامپیوتر، فناوری اطلاعات و سلامتی مجله علم و فن | ساخت وبلاگ صوتی صدالاگ | سوال و جواب و پاسخ | رسانه فروردین، تبلیغات اینترنتی، رپرتاژ، بنر، سئو