جمال و جوانى | 1. آراستگى ,

جمال و جوانى

جمال و جوانى

    معصومه علیزاده

 جوان، شیفته اظهار وجود و دلباخته ابراز لیاقت و شایستگى است. براى جوان، اثبات شخصیت اجتماعى، مطبوع‏ترین و شیرین‏ترین لذّت روحى است و براى نیل به آن از هیچ تلاش و كوششى شانه خالى نمى‏كند. جوان، دوست دارد با جامعه به گونه‏اى ارتباط برقرار كند كه عضو مفید، مقبول و مورد توجّهى تلقّى شود و گاه این تلقّى را از نوع لباس پوشیدن، راه رفتن، حرف زدن، معاشرت كردن و امثال آن، پى‏جویى مى‏كند. مسئله‏اى كه در بحث شخصیت و مقبول بودنْ مورد توجّه و گفتگوى اهل اندیشه قرار گرفته و دانستن آن به حتم، براى نسل جوانْ مفید و سودمند است، آگاهى از منشأ شخصیت است.

 جوان براى آن كه بتواند شخصیت خود را تا جایى كه ممكن است بسازد و در سازگارى‏هاى اجتماعى موفّق شود، لازم است به منشأ شخصیت خود پى‏ببرد.

 در اسلام، خِرد و دانش، ریشه همه خوبى‏ها و نیكى‏ها و در نتیجه عوامل شكل‏دهنده »شخصیّتْ« تلقّى شده‏اند. پیامبر اكرم مى‏فرماید:

 همه خوبى‏ها و نیكى‏ها به وسیله عقل، نصیب انسان مى‏گردد . 1

 در فرهنگ دینى، خرد و دانش، جایگاه والا و تعیین كننده‏اى دارند و دانش‏طلبى براى مرد و زن لازم شمرده شده است؛ چون انسان، با دانش، راه و رسم درست زندگى كردن را مى‏آموزد و تحت تأثیر عوامل درونى یا بیرونى، آزادى انتخاب و گزینش را از دست نمى‏دهد و خردمندانه روشى را برمى‏گزیند كه محبوبیّتى پایدار، ارزشمند و شایسته وى را نصیبش كند. كسانى كه از دانش‏طلبى و خِردورزى بهره مناسبى ندارند، معمولاً در رسیدن به محبوبیّت واقعى موفّق نمى‏شوند و در دام افراط و تفریط، گرفتار مى‏شوند.

 محبوبیّت مى‏تواند از طریق آراستگى جامه عمل بپوشد. طبیعى است كه آراستگى، دو ساحَت به هم پیوسته درونى و بیرونى دارد. از دیدگاه دین و بویژه اسلام، آراستگى در هر دو ساحت، توصیه شده است؛ هم كمال و رشدِ خرد و روان انسانى و تقویت شخصیّتْ سفارش شده و هم آراستگى و زیبایى ظاهرى. در ژولیدگى و ناآراستگى ظاهرى دنبال شفافیت و آرامش و آراستگى روحى و روانى گشتن، كارى بیهوده و بدون نتیجه است. چنان كه بدون پرداختن به رشد و تكامل روحى و ایجاد شخصیّت درونى به دنبال مقبولیّت مردمى، از طریق آرایش ظاهرى رفتن، پذیرش پایدارى را به ارمغان نمى‏آورد.

 قرآن كریم مى‏فرماید:

 یا بَنى آدم، خُذوا زینَتَكُم عندَ كُلِّ مَسجد؛ 2

 اى فرزندان آدم! زینت خود را در هر نماز، با خود بردارید.

 این تعبیر زیبا، بیانگر بهترین شكل گره خوردن زینت ظاهرى و آراستگى باطنى است. اسلام در عبادت - كه جایگاه پرورش و آراستن روح و جان انسانى است - دستور مى‏دهد كه انسان، آراستگى ظاهرى خود را همراه داشته باشد و در تعامل این دو آراستگى است كه جمال، چهره مى‏نماید و بنده محبوب خدا شكل مى‏گیرد. در كلامى از امام صادق( ع ) داریم كه مى‏فرماید:

 إنّ اللّه یُحبُّ الجَمالَ والتجمُّلَ ویُبغِضُ البُؤْسَ والتَّباؤُسَ؛ 3

 خداوند، زیبایى و آرایش را دوست دارد و نازیبایى و ژولیدگى را ناخوش دارد.

 از این حدیث و آیه برمى‏آید كه اولیاى اسلام، به پرورش حُسن و زیبایى و بیدار كردن عاطفه جمال دوستى مردم، علاقه كامل داشتند و ضمناً این نكته استنباط مى‏شود كه تزیین و تجمّل، در نظر اسلام، نه تنها یك كار پسندیده اجتماعى است، بلكه محبوب خداوند و داراى ارزش عبادت است.

 جمال دلپذیر و جذّاب انسانى، یكى از زیبایى‏هاى عالم طبیعت است كه در ایّام جوانى با فروغ خیره كننده خود، جلوه مى‏كند وجوان را از لذّت آن برخوردار مى‏سازد. شور و هیجان، عشق و امید، وجد و نشاط، طراوت و لطافت، تناسب اندام، صورت شكفته، موهاى زیبا و صفات دیگرى نظیر اینها، همه و همه از شاخ و برگ‏هاى زیبایى دوران جوانى است.

 پیشوایان اسلام از تمایل جوان به خودآرایى و تجمّل دوستى در محدوده اخلاق و مصلحت جامعه حمایت مى‏كنند و اصلاً خودآرایى را تحریم نمى‏نمایند. به همین جهت، على ( ع ) ، در آن داستان معروف، جامه بهتر را به قنبر جوان ( غلام خود)  داد تا او را با پوشیدن آن لباس، شادمان و مسرور كند، و بدین وسیله تمایل زیباپسندش را ارضا نماید و خطاب به وى فرمود: تو جوانى و مانند سایر جوانان به تجمّل و زیبایى رغبت بسیار دارى. به‏علاوه، من از خداى خود حیا مى‏كنم كه لباسم بهتر باشد. 4

 بدون تردید، ارضاى میل به خودآرایى و تجمّل كه یكى از خواهش‏هاى فطرى است، به تكامل ذوق و شكفتن احساسات جوان كمك مى‏كند و او را به سوى تعالى روحى و پیشرفت‏هاى عاطفى سوق مى‏دهد. به هیمن جهت، آیین مقدس اسلام، این امر را با نظر موافق و مؤكّد به پیروان خود توصیه كرده است؛ ولى باید توجه داشت كه جوان در این راه به زیاده‏روى و افراط نگراید و از حدّ شایسته، تجاوز نكند.

 آنچه مسلم است، این است كه جمال طبیعى و تجمّل مصنوعى فقط ظاهر مردم را زیبا مى‏كند؛ ولى جمالِ عقل و علم و هنر و اخلاق، درون و برون شخص را زیبا مى‏سازد و شاید هیچ تمدّنى را در گذشته و حال نتوان یافت كه فضایل اخلاقى را به عنوان ستوده‏ترین و درخشان‏ترین و ماندگارترین رفتارها توصیه نكرده باشد.

پی نوشت ها :

1. تحف العقول ، ص 54 .

2. اعراف ،آیه 31 .

3. الكافی ، ج 6 ، ص 440 .

4. مكارم الاخلاق ، ج 1 ، ص 224 .

سال اول ، شماره یك ، صفحه 32 ، ویژه آراستگی 

 


ارسال شده توسط: والـه
نوشته های پیشین


صفحات: 1 2 3 4
ساخت وبلاگ در میهن بلاگ

شبکه اجتماعی فارسی کلوب | اخبار کامپیوتر، فناوری اطلاعات و سلامتی مجله علم و فن | ساخت وبلاگ صوتی صدالاگ | سوال و جواب و پاسخ | رسانه فروردین، تبلیغات اینترنتی، رپرتاژ، بنر، سئو