جلب توجّه دیگران، نیازى طبیعى | 17. نیاز ,

جلب توجّه دیگران، نیازى طبیعى

جلب توجّه دیگران، نیازى طبیعى

منصور ملكی

 

در جوامع مختلف، جلب توجّه دیگران، از منظر روابط اجتماعى، متنوع و به لحاظ روان‏شناختى، تقریباً داراى ابعاد مشتركى است و در فرهنگ جامعه ما نیز این مسئله از جایگاه ویژه‏اى برخوردار است. این كه اشخاص در نظر دیگران چگونه ظاهر شوند و دیگران نسبت به آنها چه فكرى داشته باشند، اهمیّت زیاد دارد. به لحاظ اجتماعى، «جلب توجّه دیگران» نوعى ابراز وجود كردن و اعلام موجودیت است و این عامل، مساوات و برابرى را در میان انسان‏ها افزایش مى‏دهد و براى رسیدن به اهداف خاصّى صورت مى‏گیرد. موفقیّت یا عدم موفقیّت فرد در انجام دادن كارهاى روزمره، تا اندازه‏اى به نحوه تعامل با دیگران، وابسته است و جلب توجّه دیگران در این تعامل، نقش مهمى ایفا مى‏كند.

آیا جلب توجّه دیگران نوعى نیاز طبیعى است؟

در كنار نیازهاى اولیّه و ثانویه انسان، نیازهاى طبیعى دیگرى نیز وجود دارد. حس نوع‏دوستى، زیبادوستى و كمال‏خواهى و حتّى جلب توجّه دیگران را مى‏توان از این دسته نیازها دانست. در واقع، جلب توجّه دیگران، فرآیند نوعى نیاز طبیعى انسان جهت برآورده ساختن نیازهاى اجتماعى و احتیاجات روحى و روانى است. منتها چگونگى برآوردن این نیازها مهم است كه از چه طریقى و چگونه باید تأمین شود تا از چارچوب هنجارها و ارزش‏هاى رایج جامعه خارج نشود. اصولاً ابعاد شخصیّتى وجود انسان در تعامل و معاشرت و ایجاد ارتباط با دیگران شكل مى‏گیرد و پیشرفت مى‏كند و موفقیّت در جلب نظر اطرافیان به صورت صحیح و كارآمد، نقش بسزایى در شكل‏گیرى این شخصیّت و رفتارهاى فرد دارد. این كه افراد چه اندازه و چگونه در جلب توجّه دیگران موفق باشند، به خصوصیّات تربیتى و ویژگى‏هاى رفتارى آنها بستگى دارد و عواملى مثل محیط تربیتى، خانواده، مدرسه و دوستان در آن دخالت دارند و اگر این عوامل، نقش خود را درست ایفا كنند، شخص مى‏تواند ضمن برقرار كردن یك ارتباط صحیح، نسبت به برآوردن نیازهاى خود (از قبیل: گزینش همسر، كاریابى، انتخاب دوست و...) تلاش نماید.

جلب توجّه دیگران و احساس خود كم‏بینى

گاهى جلب توجّه دیگران از آن محدوده طبیعى خارج مى‏شود. یعنى همه ما براى زندگى كردن مجبوریم نظر رئیس، معلم، دوست و همسر خود را جلب كنیم تا بتوانیم توانایى‏هاى خود را به آنها نشان دهیم و در كنار این كار، هم زمینه تعامل و هم زمینه پیشرفت خود را فراهم نماییم؛ اما گاهى مشاهده مى‏شود كه كسى بیش از حد براى جلب توجّه دیگران تلاش مى‏كند. شاید جوانانى را كه در میانه بزرگ‏راه‏ها وسایل نقلیه خود، اقدام به حركت‏هاى متهوّرانه مى‏كنند، دیده‏اید یا چاپلوسى بیش از حد بعضى از افراد را در اداره‏ها مشاهده كرده‏اید و نمونه‏هایى از این دست، آیا این نوع جلب توجّه نیز در شمار رفتارهاى بهنجار گنجانده مى‏شود؟ آیا تاكنون به علت چنین رفتارهایى اندیشیده‏اید؟ البته رفتارهاى انسان، بسیار پیچیده هستند و نمى‏شود در مورد همه افراد به یك گونه قضاوت نمود ؛ اما گاهى بعضى علل، فراگیرند. مثلاً مشكل «خود كم‏بینى» در بعضى مواقع مى‏تواند به عنوان علت براى این رفتارهاى نمایشى باشد؛ یعنى تلاش به شیوه‏هایى متفاوت براى جلب توجّه شخص خاص یا گروهى خاص، كه گاه این تلاش در سطح جامعه نیز شكل مى‏گیرد.

البته اشتباه نشود؛ احساس خود كم‏بینى در حدّى مفید است، چرا كه اگر این احساس نباشد، دیگر كسى براى كامل شدن و بهتر شدن تلاش نمى‏كند. به همین دلیل، تا وقتى این احساس، باعث تلاش و كوشش شود، مطلوب و حتى مورد نیاز است.

اگر «جلب توجّه دیگران» حالت افراطى پیدا كرد و این امر به خاطر عقده حقارت و خودكم‏بینى باشد، یعنى شخص و دیگران به گونه‏اى متوجه این امر بشوند (مخصوصاً خود آن فرد)، در این صورت، یك وظیفه به عهده خود اوست كه با مراجعه به مشاورى آگاه و متخصص، در پى حل مشكل خویش باشد ؛ اما بى‏شك اطرافیان نیز تأثیر دارند. درست است كه عقده حقارت مى‏تواند به عنوان یك عامل براى «رفتارهاى نمایشى» قرار گیرد ، اما واكنش‏ها یا بازخوردهاى ما نیز بى‏اثر نیستند. اگر رئیس متوجه شد كه كارمند او دچار این مشكل است، باید سعى كند با یك روش احترام‏آمیز به او بگوید كه اولاً وى برایش محترم و ارزشمند است. ثانیاً این احترام را با همدلى و درك طرف مقابل، همراه نماید و به او بفهماند كه نیاز به این همه چاپلوسى نیست و ممكن است این «جلب توجّه افراطى»، واكنش معكوس نیز ایجاد كند و نه‏تنها باعث پیش‏رفت او نشود، بلكه باعث واپس‏رَوى شغلى او نیز بشود.

حال اگر رئیس به هر دلیلى، از چاپلوسى این افراد جلوگیرى نكند، طبیعتاً در راستاى تقویت مشكل كارمند خویش گام برداشته است كه این امر، باعث تثبیت این رفتار در شخص خواهد شد؛ اگرچه این رفتار، خود، معلول ده‏ها عامل شخصیتى و تحولى در طول زندگى این فرد است.

منابع:

1 . روان‏شناسى ابراز وجود، رابرت البرتى - مایكل امونز، ترجمه: مهدى قراچه‏داغى، تهران: علمى، 1379 .

2 . «من از خودكم‏بینى رنج مى‏برم»، پرویز منوچهریان، ماه‏نامه روان‏شناسى و جامعه، شماره 6 و 7 (مهر و آبان 1382).

 

سال چهارم.شماره 17.صفحه 16 و 17، ویژه نیاز


ارسال شده توسط: دویمی
نوشته های پیشین


صفحات: 1 2 3 4 5 6 7 ...
ساخت وبلاگ در میهن بلاگ

شبکه اجتماعی فارسی کلوب | ساخت وبلاگ صوتی صدالاگ | سوال و جواب و پاسخ | رسانه فروردین، تبلیغات اینترنتی، رپرتاژ، بنر، سئو | Buy Website Traffic